Thế thì (IT) Consultant là làm gì? Đây là điều mà mình hơn 3 năm trước vẫn còn rất mơ hồ khi vừa "lượm" tấm bằng Kỹ sư CNTT, khi mà mình hình dung bản thân sẽ làm cái gì đó mà có chức vụ dính tới mấy chữ như "developer", "IT fresher", "software engineer" , "frontend", "backend" rồi "full stack"...
Nói ngắn gọn, thì là làm phần mềm, nhưng cái khác sau những năm đi làm và so sánh thì là ngoài việc xây dựng, thực thi, mình còn làm thêm nhiều thứ khác: phân tích, đề xuất, thiết kế, lên kế hoạch, kiểm thử,... nhìn chung là để cho ra một sản phẩm/giải pháp CNTT mà khách hàng cần. Điều này cũng thể hiện thiên hướng thiên về bức tranh tổng thể hơn là chỉ đi sâu vào một khía cạnh, chú ý nhiều hơn về mặt doanh nghiệp/làm ăn (business), khả năng phân tích, giải quyết vấn đề, ước tính, lên kế hoạch.. cuối cùng là để đạt được sự hài lòng từ khách hàng dựa trên kết quả, thời gian và ngân sách.
Nói về Consultant có thể nói về khả năng linh hoạt, thích ứng nhanh, tuỳ vào tình huống, dự án cần gì, mình làm cái đó, bạn sẽ "mở lòng" hơn thay vì cảm giác "tôi muốn làm ABC, tôi không làm XYZ".
Senior Consultant là bậc tiếp theo của Consultant với nhiều trách nhiệm hơn, vai trò rộng hơn, và dường như cũng giống những Senior khác, thiên hướng quản lý nhiều hơn.
Nhìn chung thì đây có lẽ không phải là định hướng, hay ít nhất là việc mà phần lớn "dân IT" ra trường muốn làm, họ muốn vùi đầu vào công nghệ, vào kỹ thuật, vào lập trình. Mình biết Frontend/Backend/Full Stack Developer,.. nghe kỹ thuật, nghe có vẻ ngầu hơn, tuy vậy, thử mở lòng với Consultant, biết đâu lại hợp.
“We are very pleased to inform that you are promoted to Senior Consultant as of 1 of January 2026. Your promotion is in recognition of your past performance, as well as our expectation that you are ready to take on greater responsibilities and more complex tasks in the coming years. Congratulations!
—The Partners
(Tạm dịch) "Chúng tôi rất vui mừng thông báo rằng bạn đã được thăng chức lên vị trí Tư vấn viên Cao cấp (Senior Consultant) kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2026. Việc thăng chức này là sự ghi nhận cho những thành tích bạn đã đạt được trong thời gian qua, cũng như kỳ vọng của chúng tôi rằng bạn đã sẵn sàng đảm nhận những trách nhiệm lớn hơn và những nhiệm vụ phức tạp hơn trong những năm tới. Xin chúc mừng bạn!"
...
Và đây là kết quả của một năm đầy cố gắng, cố gắng vượt qua từng ngày một.
Giai đoạn đầu khi mình làm, được anh chị chiếu cố, giúp đỡ, tạo điều kiện nên mọi thứ diễn ra rất suôn sẻ, tốt đẹp, có nhiều lúc mình nghĩ liệu có phải là mơ. Và rồi điều gì đến cũng đã đến, mình, vì muốn theo đuổi một hướng phát triển cụ thể, đã được chuyển sang một dự án "kì lạ"...
Lúc này mình mới đi làm tầm khoảng 1 năm, vào dự án mới, mọi thứ như đảo chiều 180 độ, sốc văn hoá, sốc kì vọng, sốc cách làm việc, v.v.. Một giai đoạn dài sau đó mình đã rất khủng hoảng, vì thế giới quan của mình về công việc sụp đổ, mình nghi ngờ bản thân, ăn không ngon, ngủ không yên, cứ sợ hãi, khó tiêu, cảm giác mắc ói vì căng thẳng.
Nhưng mình đã không bỏ cuộc, ít nhất là thoi thóp!
Dần dần mình quen cách làm việc mới, cân bằng hơn giữa các bên. Tuy vậy, nhiều lúc, thật sự mình thấy ước gì mình không bắt đầu nó, vì mình không được ở trong môi trường giống như những người còn lại, nó ít nhiều gây nên khó khăn cho mình trong suốt thời gian qua. Làm được đủ lâu, mình quen hơn, nhưng đôi lúc cũng cảm nhận rõ sự khác biệt.
Mặc dù vậy, mình được mọi người trong dự án "công nhận", thường xuyên được nhận nhận xét rất tích cực, có nhiều lúc cảm thấy rất nản nhưng được "khen" một cái là như được bơm năng lượng trở lại.
Ngay từ đầu năm 2025, mình đã đặt kì vọng sẽ được thăng chức (dù mình không thể đặt rất nhiều hi vọng vì dự án mình nó khác so với phần còn lại), cố gắng làm tốt, may mắn rằng việc "cố gắng làm tốt" đó "vượt" kì vọng của bậc/năm (thâm niên) làm việc của bản thân, may mắn được sự công nhận của đồng nghiệp, cấp trên, điều mà mình rất vinh hạnh và lấy làm quý.
Trước cái ngày mà mình nhận mail (thư điện tử) về việc điều chỉnh lương/thưởng cũng như là thăng chức hay không, mình đã không ngủ được. Mình kì vọng, và suy nghĩ đủ hướng nếu như mình không được nhận một kết quả mà mình mong muốn, rồi mình sẽ làm gì tiếp đây...
Mình đã rất lo lắng, và "chuẩn bị" cho sự lo lắng đó bằng cách xin nghỉ phép ngay tuần kế đó - tuần mà mình biết sẽ có thư vào tối thứ 7. Rằng, nếu có chuyện không vui, ít nhất mình có thể ở nhà và khóc, chứ thật sự sẽ không thể đi làm nổi, não mình tự hình dung mọi thứ có thể xảy ra, theo chiều hướng tiêu cực nhất.
Buổi chiều thứ 7, sau 101 lần làm mới hộp thư đến, mình xem ngay email khi nó vừa gửi tới được 1 phút. Nín thở, mở mail, đáo mắt quét nhanh qua thư, và tìm được từ khoá "Senior Consultant", mình vỡ oà.
Có rất nhiều ngày mình chạy về nhà với con mắt mệt mỏi, chẳng thể suy nghĩ gì thêm, nhiều ngày cảm giác vô định.
Có rất nhiều cuối tuần mình đã sợ đi ngủ vào tối chủ nhật vì sợ ngày thứ 2 tới.
Có nhiều ngày mình và đồng nghiệp nhắn với nhau một hình ảnh đơn giản được chụp từ trang isitfridayyet.net - đại khái là một cách hài hước để kiểm tra xem liệu rằng thứ 6 tới chưa (để tới cuối tuần).
Có rất nhiều cái khó, không thể chia sẻ với ai, tự bản thân tiêu hoá.
--
Đổi lại
Mình được tham gia nhiều trải nghiệm workshop quý giá, được đi nhiều hàng quán ở khắp SG này, phải nói workshop là một thứ rất tuyệt vời.
Mình có cơ hội tiếp xúc nhiều người tử tế, tốt bụng, nhiều người cách mình mấy ngàn cây số (Hy Lạp).
Mình có cơ hội tự rèn giũa bản thân, ở tốc độ của mình.
Mình có cơ hội tự nhắc rằng mình không được lơ là trên bản thân.
Và cuối cùng thì, mình đạt được vị trí mà mình đã từng nghĩ điều đó là không thể.
2025 là một năm thần kì đối với mình, rất nhiều chuyện đã xảy ra, mà mình tin nó là một năm rất khó khăn với tất cả mọi người. Mình cảm thấy may mắn, trân trọng khi mà mình đã vượt qua nó, và đã không bỏ cuộc.
---
Hành trình của mỗi người là mỗi khác nhau, có người thành công sớm, có người dành cả đời để đi tìm mình là ai. Miễn là, mình làm sao để khi nhìn lại không hối hận, nhìn mình trước gương và thấy rằng mình đã đi xa tới mức nào, không cần phải tạo sự chú ý, khao khát sự công nhận từ người khác, để người ta có thể chấp nhận mình, mình phải tự thấy được điều đó ở bản thân trước.
Bởi vì,
Sau một ngày thì thứ mà mỗi người thực sự quan tâm là bản thân của họ. Trong khi chỉ một vài câu nhận xét, câu nói mà bạn gặm nhấm nó trong hàng tháng trời, họ đâu có nghĩ nhiều tới vậy!
Lời khuyên, có lẽ thường chỉ là phù hợp với bản thân người đưa ra chúng, nghe thì có lí, có hay, nhưng nên chỉ tham khảo.
Bạn là duy nhất, tốt nhất, bạn định nghĩa con người bạn chứ không phải người khác.